Taaie vraagstukken doorbreken: Sociaal Verbinders brengen weer beweging

In het Soesterkwartier spelen al jaren situaties die zich niet zomaar laten oplossen. Ze zijn complex, hardnekkig en voor bewoners soms slopend. “Taaie vraagstukken,” zo noemen sociaal verbinders Mels en Nicole het. Sinds eind 2024 werken zij voor het Wijkperspectief Soesterkwartier, een initiatief dat bewoners én professionals helpt wanneer problemen vastlopen. Zij hadden daarvoor ook het project ‘Help mijn buurman doet raar’ over psychische kwetsbaarheid uitgevoerd. Hun werk maakt zichtbaar wat er achter voordeuren, tussen organisaties en in de straat speelt — en vooral wat er gebeurt wanneer er eindelijk weer beweging ontstaat.

Wanneer het bijna misgaat
Mels en Nicole worden meestal ingeschakeld wanneer een situatie al lang voortsleept of op het punt staat te escaleren. “Situaties die al lang lopen, heel complex zijn of waar een grote crisis dreigt. Dan komen wij in beeld om te helpen,” vertelt Mels.

Soms komen de hulpvragen van professionals, soms rechtstreeks van bewoners. Wat opvalt: veel bewoners zijn moe. Moe van jarenlange pogingen om iets opgelost te krijgen. Moe van wachten op antwoord. Moe van steeds opnieuw hetzelfde verhaal moeten vertellen. Ze voelen zich niet gehoord, of kregen van professionals antwoorden die moeilijk te begrijpen waren. Voor sommige bewoners is de drempel om opnieuw hulp te vragen heel hoog geworden.

Rust brengen en doorbraken creëren
De sociaal verbinders proberen in de eerste plaats rust te brengen. Dat doen zij door te luisteren, in gesprek te gaan met alle betrokkenen en te kijken wat er écht speelt.

En vervolgens proberen zij “een doorbraak te creëren” in situaties waar iedereen vastloopt. Professionals waarderen die rol. “We hebben eigenlijk een bijzondere relatie aan twee kanten. Omdat we ons neutraal opstellen voelen beide partijen zich gehoord,” zegt Nicole. En dat is nodig, want juist die neutraliteit ontbreekt vaak wanneer veel organisaties betrokken zijn.

“We hebben eigenlijk een bijzondere relatie aan twee kanten. Omdat we ons neutraal opstellen voelen beide partijen zich gehoord.”

Neem de situatie waarin een familie al jaren in conflict was met de woningbouwcorporatie over verduurzamingswerkzaamheden. De ruzie was vastgelopen. De toon stond strak. Er was geen beweging meer. Mels en Nicole gingen ertussen staan, niet om partij te kiezen, maar om het proces helder te maken en misverstanden weg te nemen. Dat bleek genoeg om weer ruimte te creëren.

Achter het probleem kijken
Veel situaties blijven hangen omdat organisaties ieder binnen hun eigen kader werken. “Omdat we integraal kijken naar de situatie,” zegt Mels, “kunnen wij soms een stap zetten die anderen niet kunnen zetten.”

Dat integrale denken ontbreekt soms, merkt ook Nicole: “Een bewoner kan bijvoorbeeld klagen over buren en denken dat daar het probleem ligt. Maar als je samen de situatie verder onderzoekt, blijkt het soms ergens anders vandaan te komen.”

Door zo te kijken veranderen situaties die al jarenlang muurvast zitten. Soms leidt dit tot verrassende inzichten. Buurtbewoners die elkaar jarenlang de schuld gaven van overlast, bleken te reageren op oud zeer en misverstanden. Door opnieuw met elkaar in gesprek te gaan en helder te krijgen wat er wél speelt, verschoven de sociale verhoudingen in de straat. “Dat lijkt misschien bijvangst,” zegt Nicole, “maar eigenlijk is het misschien wel de hoofdvangst.”

Wanneer zijn jullie klaar?
“In principe zijn we klaar wanneer we een verbinding hebben gelegd met de reguliere zorgketen of als de situatie is opgelost,” zegt Mels. Maar in de praktijk blijkt dat best lastig. “Veel situaties hebben multiproblematiek,” vult Nicole aan. Daar zijn meerdere organisatie voor nodig, en dat maakt het moeilijk om over te dragen, waardoor situaties soms weer blijven liggen bij de verkeerde instanties.

Wensen voor de toekomst
Voor de toekomst hopen Mels en Nicole dat hun ervaringen gebruikt worden om organisaties en inwoners beter te laten samenwerken. Mels: “Een wens is dat de ervaringen die wij hebben opgedaan niet alleen helpen om individuele situaties op te lossen, maar ook gebruikt worden om de samenwerking tussen organisaties te verbeteren.”

Nicole zou graag meer tijd nemen met professionals om te onderzoeken hoe het beter kan voor bewoners, en hoe het systeem soepeler kan functioneren.

“Een wens is dat de ervaringen die wij hebben opgedaan niet alleen helpen om individuele situaties op te lossen, maar ook gebruikt worden om de samenwerking tussen organisaties te verbeteren.”

Momenten die blijven hangen
Nicole vertelt over bewoners die na een lange, moeilijke periode eindelijk stappen vooruit zetten. “Als je dan ziet dat iemand weer vertrouwen krijgt en stappen vooruit zet, dat is ongelooflijk waardevol.”

Mels herinnert zich een familie waar ze langere tijd betrokken waren. Niet kijken naar het dossier en het verleden, maar naar wat nú speelt. De omslag zagen ze letterlijk gebeuren: een opgeknapt huis, betere relaties binnen de familie en nieuwe plannen. “Dat zijn enorme veranderingen.”

En misschien is dat de meerwaarde: naast de regels, naast de protocollen en naast de organisaties staan er mensen op die verbinding maken. Mensen die doorbraken helpen creëren, zodat bewoners weer kunnen ademen.